urlopy pracownicze, urlop macierzyński, urlop wychowawczy, urlop wypoczynkowy, urlop bezpłatny
lupa
A A A

Ubezpieczenia i Prawo Pracy nr 8 (482) z dnia 10.04.2019

Podział urlopu rodzicielskiego między rodziców

Czy pracownica, która urodziła dziecko, może wykorzystać 9 miesięcy urlopu rodzicielskiego, następnie na 2 miesiące wrócić do pracy, podczas których z urlopu korzystałby ojciec, po czym skorzystać z pozostałego miesiąca urlopu?

Rodzice mogą dzielić się urlopem rodzicielskim, a nawet wykorzystywać go równocześnie. Omówienie zasad na jakich powinno to przebiegać wymaga uprzedniego uporządkowania kwestii zawiązanych z wymiarem uprawnienia, który w pytaniu jest zawyżony, a ponadto podany w niewłaściwych jednostkach.

W przypadku urodzenia dziecka, pracownicy przysługuje urlop macierzyński w wymiarze 20 tygodni (art. 180 § 1 pkt 1 K.p.). Przy udzielaniu tego urlopu jego tydzień odpowiada 7 dniom kalendarzowym (art. 1831 § 1 K.p.).

Po wykorzystaniu urlopu macierzyńskiego pracownik, a więc na równych prawach matka i ojciec, ma prawo do urlopu rodzicielskiego w wymiarze do 32 tygodni (art. 1821a § 1 pkt 1 K.p.), liczonych jak w przypadku urlopu macierzyńskiego. Co istotne z urlopu tego mogą oni skorzystać jednocześnie, przy czym łącznie nie mogą przekroczyć wymiaru maksymalnego (art. 1821g i art. 1821a § 3 K.p.).

Ustawodawca umożliwił więc rzeczywiście blisko roczną opiekę nad nowo urodzonym dzieckiem (20 tyg. + 32 tyg. = 52 tyg., 52 tyg. x 7 dni = 364 dni), jednak jest ona sprawowana w ramach dwóch odrębnych urlopów, nazywanych w piśmiennictwie urlopami związanymi z rodzicielstwem. Prawo do każdego z nich powstaje na odmiennych, ściśle określonych zasadach.

Urlop macierzyński rozpoczyna się z mocy przepisu powołanego na wstępie. Pracownica nie jest zobowiązana do złożenia wniosku, a jedynie dowodów urodzenia dziecka, chyba że jej zamiarem jest rozpoczęcie tego urlopu przed porodem. Kwestię tę, jako niebędącą przedmiotem zainteresowania Czytelnika, pomijamy. Z okresu 20 tygodni zainteresowana powinna wykorzystać minimum 14 tygodni, a w szczególnych przypadkach 8 tygodni, po czym resztę może wykorzystać ojciec dziecka, o ile jest on pracownikiem. Jeśli jest objęty ubezpieczeniem społecznym w razie choroby i macierzyństwa z innego tytułu, może on przejąć opiekę nad dzieckiem i za okres odpowiadający okresowi pozostałemu do końca urlopu macierzyńskiego pobierać zasiłek.

Bezpośrednio po urlopie macierzyńskim pracownica może skorzystać z fakultatywnego urlopu rodzicielskiego. Jego charakter wymaga złożenia w tej sprawie wniosku, przy czym do wyboru są dwa tryby, tzw. "z góry" i następczy. Różnią się one sposobem wykorzystywania urlopu oraz terminem, do którego należy złożyć wniosek.

W myśl art. 1791 § 1 K.p., pracownica, nie później niż 21 dni po porodzie, może złożyć pisemny wniosek o udzielenie jej, bezpośrednio po urlopie macierzyńskim, urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze (tu 32 tygodnie). Następnie może zrezygnować z całości lub części tego urlopu na rzecz ojca dziecka. Jednak powinno się to odbywać na zasadach określonych w art. 1821c § 2 i 4 K.p. (art. 1791 § 2 K.p.). Reguły te przewidują m.in., że:

  • urlop rodzicielski rozpoczyna się bezpośrednio po wykorzystaniu urlopu macierzyńskiego, a jego kolejne części bezpośrednio po sobie,
     
  • poszczególne części muszą stanowić wielokrotność tygodnia, a ponadto żadna nie może być krótsza niż 8 tygodni, z wyjątkiem pierwszej, która w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie nie może być krótsza niż 6 tygodni oraz ostatniej, której nie określono co do długości.

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Kwestię przemiennego wykorzystywania urlopu rodzicielskiego w przypadku wnioskowania o cały urlop w przeciągu pierwszych 21 dni po porodzie rozważał resort pracy. Jak wyjaśnił w piśmie z 24 lutego 2016 r., będącym odpowiedzią na pytanie naszego Wydawnictwa: "(...) w przypadku złożenia przez pracownicę jednego wniosku o urlop rodzicielski w pełnym wymiarze, może ona zrezygnować z niego w całości lub w części. Pracownik-ojciec wychowujący dziecko może wnioskować o ten urlop w całości lub pozostałej części. W przypadku, gdy pracownik-ojciec nie złoży takiego wniosku lub złoży go, a następnie zrezygnuje z części takiego urlopu i wcześniej powróci do pracy, niewykorzystany urlop rodzicielski lub jego pozostała część przepada. Wnioski takie pracodawca ma obowiązek uwzględnić. (...)".

Przykład

Pracownica, która 1 lutego 2019 r. urodziła dziecko, w pierwszych dniach po porodzie wystąpiła o pełny urlop rodzicielski. Stosownie do złożonych dokumentów ma przebywać na tych urlopach przez łącznie 52 tygodnie (364 dni), czyli do 30 stycznia 2020 r. Pracownica będzie mogła zrezygnować z części urlopu rodzicielskiego na rzecz ojca dziecka, pamiętając o zasadach dotyczących długości każdej części oraz regule bezpośredniości, jednak zdaniem resortu pracy, nie będzie już mogła "powrócić" na ten urlop.


Odmienny pogląd w tej sprawie wyraził Sąd Rejonowy we Wrocławiu w wyroku z 26 lipca 2018 r. (sygn. akt X U 104/18), wyjaśniając, że: "(...) Co prawda, w istocie z przepisów art. 1791 K.p. oraz art. 1821d wynikają dwa odrębne tryby udzielania urlopu rodzicielskiego (odpowiednio w całości i w częściach), to jednak nawet w przypadku trybu określonego w art. 1791 K.p. przepisy prawa pracy nie przewidują sankcji w postaci utraty prawa do pozostałej części urlopu rodzicielskiego w przypadku jego przerwania na wniosek pracownika. (...)". Rozstrzygnięcie dotyczyło stanu faktycznego, w którym pracownica wnioskowała o pozostałą część urlopu po przerwie. Należy przypuszczać, że sąd tym bardziej przychyliłby się do naprzemiennego wykorzystywania urlopu w tym trybie bez żadnych przerw.

Zamiary pracownicy z pytania, z uwzględnieniem właściwie ustalonego wymiaru, można natomiast bez zastrzeżeń zrealizować w drugim dostępnym trybie, uregulowanym w art. 1821d K.p. Pozwala on na wystąpienie o pełny urlop rodzicielski albo tylko jego część, nie później niż 21 dni przed jego rozpoczęciem. Jeśli urlop w tym trybie jest wykorzystywany w częściach, to powinny one następować bezpośrednio po urlopie macierzyńskim, odpowiednio po poprzedniej części urlopu rodzicielskiego i nie może być ich więcej niż cztery. W tym wariancie pracownik może zrezygnować z korzystania z urlopu rodzicielskiego w każdym czasie i powrócić do pracy, jednak wymagana jest do tego zgoda pracodawcy. Dlatego najlepiej jest występować o ten urlop etapami, np. naprzemiennie z ojcem dziecka, pamiętając, że żadna z części urlopu rodzicielskiego nie może być krótsza niż 8 tygodni, z wyjątkami wskazanymi wcześniej.

Przykład

Pracownica z poprzedniego przykładu, chcąc wykorzystywać urlop rodzicielski na przemian z ojcem dziecka, może:

  • do 30 maja 2019 r. złożyć wniosek o 20 tygodni urlopu rodzicielskiego na okres od 21 czerwca do 7 listopada 2019 r. (I część),
     
  • do 12 grudnia 2019 r. złożyć wniosek o 4 tygodnie urlopu rodzicielskiego na okres od 3 do 30 stycznia 2020 r. (III część),

Ojciec dziecka złożyłby w swoim zakładzie wniosek o 8-tygodniowy urlop rodzicielski, który trwałby od 8 listopada 2019 r. do 2 stycznia 2020 r. (II część).

Powyższe będzie zgodne z obowiązującymi regułami, zarówno co do okresu, w którym przypadają poszczególne części, jak i ich długości.


Zwracamy uwagę!
Część urlopu rodzicielskiego w wymiarze do 16 tygodni może być udzielona w terminie nieprzypadającym bezpośrednio po poprzedniej części tego urlopu, nie później niż do zakończenia roku, w którym dziecko ukończy 6 lat.

www.UrlopyPracownicze.pl - Urlopy macierzyński, rodzicielski, ojcowski:

 Chcesz wiedzieć więcej, skorzystaj z Portalu Podatkowo-Księgowego www.gofin.pl
www.KodeksPracy.pl » 
Więcej w zasobach płatnych

Serwis Głównego Księgowego

Gazeta Podatkowa

Terminarz

lipiec 2019
PN WT ŚR CZ PT SO ND
2
3
4
5
6
7
8
9
11
12
13
14
16
17
18
19
20
21
23
24
26
27
28
29
30
ASYSTENT GOFIN - Darmowa aplikacja dla Księgowych
sklep.gofin.pl - RABATY, NAGRODY, PROMOCJE
NEWSLETTERY
Fachowe czasopisma - PoznajProdukty.gofin.pl
KODEKS PRACY 2013, Prawo Pracy
Vademecum kadrowego - kompleksowo opracowane zagadnienia z prawa pracy

GOFIN PODPOWIADA

Kompleksowe opracowania tematyczne

WSKAŹNIKI

Bieżące wskaźniki wraz z archiwum

Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN
Szanowny Użytkowniku !
Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej zgody poprzez kliknięcie przycisku "Zgadzam się".
Pamiętaj, że zawsze możesz wycofać zgodę.

Serwis internetowy, z którego Pani/Pan korzysta używa plików cookies w celu:

  • zapewnienia prawidłowego działania serwisów (utrzymania sesji),

  • analizy statystyk ruchu i reklam w serwisach,

  • zbierania i przetwarzania danych osobowych w celu wyświetlenia personalizowanych reklam.

Pliki cookies

Są to pliki instalowane w urządzeniach końcowych osób korzystających z serwisu, w celu administrowania serwisem, dostosowania treści serwisu do preferencji użytkownika, utrzymania sesji użytkownika oraz dla celów statystycznych i targetowania behawioralnego reklamy (dostosowania treści reklamy do indywidualnych potrzeb użytkownika). Informujemy, że istnieje możliwość określenia przez użytkownika serwisu warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do informacji zawartych w plikach cookies za pomocą ustawień przeglądarki lub konfiguracji usługi. Szczegółowe informacje na ten temat dostępne są u producenta przeglądarki, u dostawcy usługi dostępu do internetu oraz w Polityce prywatności i plików cookies.

Administratorzy

Administratorem Pana/Pani danych osobowych w związku z korzystaniem z serwisu internetowego i jego usług jest Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o.

Administratorem danych osobowych w plikach cookies w związku z wyświetleniem analizy statystyk i wyświetlaniem spersonalizowanych reklam jest partner Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Stroer Digital Operations sp. z o.o. (SDO). Odbiorcą informacji z plików cookies są Netsprint S.A., Google LLC oraz spółki zlecające SDO realizację kampanii reklamowej, a także podmioty badające i zliczające tę kampanię. Dane te mogą ponadto zostać udostępnione na rzecz partnerów handlowych SDO.

Jakie ma Pani/Pan prawa w stosunku do swoich danych osobowych?

Wobec swoich danych mają Pan/Pani prawo do żądania dostępu do swoich danych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania danych, prawo do cofnięcia zgody.

Podstawy prawne przetwarzania Pani/Pana danych osobowych

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z wykonaniem umowy

    Umowa w naszym przypadku oznacza akceptację regulaminu naszych usług. Jeśli zatem akceptuje Pani/Pan umowę na realizację danej usługi, to możemy przetwarzać Pani/Pana dane w zakresie niezbędnym do realizacji tej umowy.

  • Niezbędność przetwarzania danych w związku z prawnie uzasadnionym interesem administratora

    Dotyczy sytuacji, gdy przetwarzanie danych jest uzasadnione z uwagi na usprawiedliwione potrzeby administratora, tj. dokonanie pomiarów statystycznych, ulepszania naszych usług, jak również prowadzenie marketingu i promocji własnych usług administratora w serwisie internetowym.

  • Dobrowolna zgoda

    Aby móc wyświetlać spersonalizowane reklamy dopasowane do Pani/Pana zainteresowań, partner Wydawnictwa Podatkowego GOFIN sp. z o.o., Stroer Digital Operations sp. z o.o. musi mieć możliwość przetwarzania Pani/Pana danych. Udzielenie takiej zgody jest całkowicie dobrowolne (nie ma obowiązku jej udzielenia).

Zgoda

W związku z powyższymi wyjaśnieniami prosimy o wyrażenie dobrowolnej zgody na przetwarzanie Pani/Pana danych osobowych w związku z możliwością wyświetlenia reklam dopasowanych do Pani/Pana zainteresowań poprzez kliknięcie w przycisk „Zgadzam się” lub „Nie teraz” w przypadku braku zgody.